M5A1 Half-Track “Żółkiew”

M5A1 Half-track “Żółkiew” – Serial 1565-ORD-12320

Geleverd in februari 1943 en rechtstreeks toegewezen aan de Poolse Strijdkrachten in ballingschap, vertegenwoordigt deze M5A1 half-track een van de meest authentieke overgebleven exemplaren in zijn soort. Door BAIV gerestaureerd tot Class-A concoursniveau, staat hij vandaag als een smetteloos voorbeeld van Poolse gepantserde mobiliteit tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Globale tijdlijn

Het verhaal van de M5A1 Half-track “Żółkiew”

De door International Harvester (IHC) gebouwde M5- en M5A1-half-tracks waren geavanceerde en zeer betrouwbare pantserinfanterievoertuigen, die onder Lend-Lease op grote schaal werden ingezet. Met hun gelaste gewalste stalen bepantsering, strakke chassisvormen, vlakke spatborden, robuuste mechanische systemen en uitstekende rijeigenschappen boden zij snel en betrouwbaar transport voor infanterie, artillerie-eenheden en commandostaven in Noordwest-Europa.
1943

Inzet tijdens de oorlog / Gebruik

Ingezet door Britse, Canadese, Poolse, Nederlandse, Franse en andere geallieerde strijdkrachten onder Lend-Lease tussen 1943 en 1945.

1998

Staat bij ontdekking

Compleet aangetroffen maar in vervallen staat; decennialang opgeslagen, nooit gebruikt als schietdoel en daardoor goed geschikt voor restauratie.

4.01.2021

Start van de restauratie

Een ambitieuze en technisch uitdagende restauratie werd gestart, waarbij een groot deel van de bepantsering volledig opnieuw moest worden opgebouwd.

26.02.2021

Staat na restauratie

Volledig operationele, Class-A gerestaureerde M5A1, met behoud van originele componenten en uitgevoerd in een historisch correcte Poolse configuratie uit 1944.

Hoogtepunten

In meer dan 2.287 uur realiseerde BAIV een volledige restauratie vanaf de basis. Originele onderdelen werden behouden waar mogelijk, alle mechanische systemen volledig gereviseerd, ontbrekende bepantsering exact volgens fabriekspecificaties opnieuw vervaardigd en historisch correcte Poolse markeringen aangebracht. Het resultaat is een mechanisch perfect functionerende en visueel foutloze M5A1, die zijn operationele verschijningsvorm uit 1944 nauwkeurig weerspiegelt.

Hoogtepunt 1

Volledige demontage en revisie van aandrijflijn, ophanging, besturing, lier, remmen, elektrische installatie en motor.

Hoogtepunt 2

Achterbepantsering exact gereconstrueerd volgens originele IHC-fabriekstekeningen.

Hoogtepunt 3

Hersteld in authentieke markeringen van de 1e Poolse Pantserdivisie: Z5589565 – “Żółkiew”.

Restauratie vastgelegd in beeld

Achtergrondverhaal

De International Harvester M5A1 was een van de beste half-tracks die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden geproduceerd. Gestandaardiseerd in 1942 verwierf het voertuig al snel een reputatie op het gebied van superieure techniek, duurzaamheid en gebruiksvriendelijkheid. De gelaste stalen bepantsering, vlakke spatborden, strakke romplijnen en afgeronde achterzijde onderscheidden hem duidelijk van de eerdere M3-serie, terwijl zijn wendbaarheid en betrouwbaarheid hem geliefd maakten bij geallieerde bemanningen.

Dit specifieke voertuig, serienummer 1565-ORD-12320, werd geleverd op 12 februari 1943. Oorspronkelijk geregistreerd als USA 4030308, kwam het nooit in Amerikaanse dienst. In plaats daarvan werd het direct toegewezen aan de Poolse Strijdkrachten in ballingschap en later opgewaardeerd naar M5A1-configuratie. Doordat het voertuig nooit civiel is omgebouwd of verkeerd is gebruikt, is het een uitzonderlijk authentieke overlevende van Poolse oorlogsdienst.

In de late jaren negentig werd het voertuig door Ivo Rigter Sr. ontdekt op een Franse schrootplaats, nog steeds in militaire configuratie en opmerkelijk onaangetast. Hoewel de achterbepantsering ontbrak en het voertuig niet meer rijvaardig was, bleef de constructie sterk en de originaliteit uitzonderlijk hoog. Na jaren van onderhandelingen verwierf BAIV de half-track begin 2014 met het doel een volledige Class-A concoursrestauratie uit te voeren.

Tussen 4 januari en 26 februari 2021 voltooide het BAIV-restauratieteam een uiterst nauwkeurige restauratie vanaf de basis. Elk onderdeel — aandrijflijn, motor, ophanging, besturing, remmen, lierinstallatie en elektrische systemen — werd volgens fabrieksnormen hersteld. Ontbrekende bepantsering werd exact gereconstrueerd aan de hand van IHC-productietekeningen uit 1943. Nieuwe rupsbanden en tandwielen werden gemonteerd, terwijl behouden originele onderdelen waar mogelijk werden gerestaureerd in plaats van vervangen.

De half-track kreeg een professionele lakopbouw in de correcte Poolse legerkleur van 1944, een volledige nieuwe canvas-uitrusting en volledig historisch correcte markeringen. Het voertuig draagt nu de juiste identificatie Z5589565 “Żółkiew”, behorend bij een officier van de 1e Batterij, 1e Gemotoriseerd Artillerieregiment van de beroemde 1e Poolse Pantserdivisie onder generaal Stanisław Maczek.

Met 98 van de 100 concours-punten behoort de M5A1 “Żółkiew” vandaag tot de best gerestaureerde exemplaren ter wereld.

Overige restauraties

Bekijk alle restauraties

Help mee ons gezamenlijke
verhaal verder te brengen

Historische militaire voertuigen zijn meer dan een brok staal. Ze staan voor techniek, vakmanschap, emotie en een belangrijke periode uit onze geschiedenis. Stap in de wereld van historische militaire voertuigen en help mee dit erfgoed rijdend te houden.